رام كنندگان حيوانات سيرك براي مطيع كردن فيلها از ترفند سادة اي استفاده ميكنند. زماني كه حيوان هنوز بچه است، يكي از پاهاي او را به تنه درختي ميبندند. حيوان جوان هر چه تلاش ميكند نميتواند خود را از بند خلاص كند. اندك اندك اين عقيده كه تنه درخت خيلي قويتر از اوست در فكرش شكل ميگيرد. وقتي حيوان بالغ و نيرومند شد، كافي است شخصي نخي را به دور پاي فيل ببندد و سر ديگرش را به شاخهاي گره بزند. فيل براي رها كردن خود تلاشي نخواهد كرد.
پاي ما نيز، همچون فيلها، اغلب با رشتههاي ضعيف و شكنندهاي بسته شده است، اما از آنجا كه از بچگي قدرت تنه درخت را باور كردهايم، به خود جرئت تلاش كردن نميدهيم، غافل از اينكه براي به دست آوردن آزادي، يك عمل جسورانه كافي است.
مكتوب ـ پائولوكوئيلو ـ وحيد بهلول